چگونه کم خونی را تشخیص دهیم؟
آیا تاکنون با اصطلاح iron در آزمایش خون رو به رو شدهاید؟ میدانید iron در آزمایش خون همان آزمایش آهن خون است؟ کم خونی یا آنمی از جمله شایعترین بیماریها و اختلالات خونی است که بسیاری از مردم دنیا مبتلا به آن هستند. این بیماری زمانی رخ میدهد، که سطح گلبولهای قرمز در بدن به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند یا از حدود طبیعی خود کمتر باشد. آزمایش آهن خون و کنترل میزان طبیعی آهن در زنان کمک میکند تا آمار ابتلا زنان به فقر آهن کاهش پیدا کند. اگر قصد دارید تا در ارتباط با آزمایش آهن خون بیشتر بدانید، ادماه مطالب را دنبال کنید.
Iron چیست؟
Iron نوعی آزمایش خون جهت بررسی سطح آهن موجود در خون است. از این آزمایش تحت عناوین دیگر همچون آزمایش کم خونی، آزمایش فقر آهن، آزمایش آهن خون، آزمایش سنجش آهن خون، serum iron و serum fe نیز یاد میشود.
آزمایش آهن خون چیست؟
آزمایش آهن خون برای بررسی و اندازهگیری دقیق میزان آهن خون در زنان و مردان انجام میگیرد. این آزمایش نشان میدهد که آهن به چه میزان در خون در گردش است، خون چقدر ظرفیت برای انتقال آهن دارد و ذخیره آهن در بدن به چه میزان است.
پزشکان برای اطلاع از میزان طبیعی آهن در زنان و مردان، بررسی رنج نرمال آهن خون و همچنین اطلاع از وضعیت بحرانی سطح آهن در خون این آزمایش را تجویز میکنند. برای تعیین و اطلاع از سطح آهن خون معمولاً چند تست خون همزمان انجام میگیرد. در واقع پزشک با در کنار هم قرار دادن تفسیر چند آزمایش میتواند به بروز اختلالاتی همچون کم خونی فقر آهن، کمبود آهن و آهن بالا و غیر طبیعی پی ببرد.
چرا باید آزمایش آهن خون انجام شود؟
حال ممکن است این سوال مطرح شود که چرا باید آزمایش آهن خون بدهیم؟ این آزمایش چه کمکی در تشخیص بیماری و تعیین سطح سلامت بدن میکند؟
نتایج حاصل از آزمایش آهن خون همانطور که اشاره کردیم به تشخیص بیماریهایی همچون فقر آهن و سطح بالای آهن که بحرانی است کمک میکند. همچنین این تست به پیدا شدن علل بروز عدم تعادل در سطح آهن خون کمک میکند.
پزشکان توصیه میکنند برای کنترل و حفظ میزان طبیعی آهن در زنان و مردان مبتلا به کمبود آهن، این آزمایش حتماً هر چند وقت یکبار تکرار شود.
نکات مهم قبل از انجام آزمایش آهن خون
برخلاف بیشتر آزمایشهای خون که نیاز به ناشتایی یا رعایت شرایط خاص ندارند، جهت انجام آزمایش آهن خون لازم است نکاتی را مد نظر قرار دهید:
- از ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از انجام آزمایش آهن ناشتا باشید.
- میتوانید در ساعات ناشتایی آب بنوشید.
- بهتر است صبح زود جهت نمونهگیری خون اقدام کنید، چرا که سطح آهن در ساعات عصر و نزدیک به شب کاهش پیدا میکند.
- اگر قرص آهن مصرف میکنید، قبل از توقف مصرف، با پزشک خود مشورت کنید.
تستهای مرتبط با آزمایش آهن خون چیست؟
همراه با آزمایش آهن خون، چند تست دیگر انجام میگیرد. آزمایش هماتوکریت، آزمایش فریتین، آزمایش هموگلوبین و آزمایش بررسی اندازه و رنگ گلبوهای قرمز از جمله تستهای مکمل تست Fe هستند.
تست هموگلوبین
هموگلوبین پروتئینی است که اکسیژن مورد نیاز بدن را در خون حمل میکند. هدف از انجام تست هموگلوبین، اندازهگیری میزان هموگلوبین کل خون است. در صورتی که میزان هموگلوبین به حد کافی باشد، به این معناست که خون در انتقال اکسیژن به سلولها، بافتها و ارگانهای حیاتی عملکرد خوبی دارد. همچنین رنج نرمال این تست نشان میدهد که ضایعات CO2 به درستی به ششها منتقل میشوند.
زمانی که آزمایش آهن خون تجویز میشود، این تست نیز در کنارش انجام میگیرد. تست هموگلوبین نیز در تشخیص آنمی به پزشک کمک میکند. در صورتی که سطح هموگلوبین پایین و بحرانی باشد، به این معناست که احتمالاً فرد از کم خونی رنج میبرد و بافتها و ارگانهای مختلف بدن اکسیژن کافی دریافت نمیکنند.
خوب است بدانید که خستگی و بیحالی تنها عوارض کاهش هموگلوبین نیستند و این وضعیت میتواند نشانه خونریزی، تولید ناچیز گلبول قرمز و تخریب گلبول قرمز باشد.
تست هماتوکریت
یکی دیگر از تستهایی که همراه آزمایش آهن خون برای کنترل میزان طبیعی آهن در زنان و مردان انجام میگیرد. تست هماتوکریت است. این تست جهت تعیین درصد گلبولهای قرمز در کل حجم خون انجام میگیرد. بعنوان مثال اگر عدد تست هماتوکریت ۵۰ باشد، به این معناست که در ۱۰۰ میلی لیتر خون، ۵۰ میلی لیتر گلبول قرمز وجود دارد. این تست یکی از موثرترین آزمایشات جهت تعیین رنج نرمال آهن خون است.
فریتین
تست فریتین نشان میدهد، که چه میزان آهن در بدن شما ذخیره شده است. این پروتئین وظیفه مهم ذخیره آهن در بافتهای مهم همچون مغز استخوان و کبد را برعهده دارد. کاهش سطح فریتین میتواند علل مختلفی داشته باشد. رژیم غذایی کم آهن، اختلالات سوء جذب و قاعدگی سنگین، از جمله دلایل افت ناگهانی فریتین هستند.
از جمله نشانههای کمبود آهن و کاهش سطح فریتین میتوان به درد پا، احساس درد در قفسه سینه، بروز اختلال در ریتم قلب، تحریک پذیری، وزوز گوش و اختلال در یادگیری اشاره نمود.
آیا فقر آهن علائم ظاهری دارد؟
بله فقر آهن در مردان و زنان با نشانههای مشترک و گاهای متفاوت بروز میکند. از جمله شایعترین علائم ابتلا به فقر آهن میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- برهم خوردن ریتم قلب و افزایش ضربان قلب
- احساس سرگیجه و گنگی
- سرد بودن دستها
- رنگ پریدگی
- احساس درد در استخوانها
- احساس خستگی و ناتوانی جسمانی
نشانههای هشدار دهنده کم خونی در اطفال و نوزادان
- تشخیص افزایش سایز طحال در معاینه پزشکی
- تمایل نوزاد به خوردن یخ و خاک
- آشفتگی مشهود در رفتار نوزاد و بیقرار بودن
- پریدگی رنگ پوست
- بیحالی و ضعف عمومی
- متورم بودن زبان و بروز زخم روی زبان
- افزایش سطح ضربان قلب
آیا افزایش غیرطبیعی آهن نشانهای دارد؟
با انجام آزمایش آهن خون میتوانید سطح آهن را کنترل کنیم، اما علاوهبر کمبود آهن، افزایش غیرطبیعی آن نیز علائمی دارد. از جمله نشانههای شایع سطح بالا و غیرطبیعی آهن میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- احساس ضعف در عضلات
- نداشتن انرژی جهت انجام فعالیتهای روزمره
- کاهش میل جنسی
- تیره شدن پوست
- احساس درد در مفاصل و شکم
- کاهش وزن
- بروز مشکلات قلبی
رنج نرمال آهن خون
زنان و مردان در گروههای سنی مختلف دارای سطح آهن خون متفاوت هستند. رنج نرمال آهن خون در گروههای سنی و زنان و مردان به قرار زیر است:
-
- میزان طبیعی آهن در زنان: ۵۰-۱۷۰ میکروگرم در دسی لیتر
- میزان طبیعی آهن در مردان: ۶۵-۱۷۵ میکروگرم در دسی لیتر
- رنج نرمال آهن خون در کودکان بالای ۷ سال: ۵۰ تا ۱۲۰ میکروگرم در دسی لیتر
- میزان نرمال آهن خون در اطفال زیر ۷ سال: ۴۰-۱۰۰ میکروگرم در دسی لیتر
- میزان نرمال آهن خون در نوزادان: ۱۰۰-۲۵۰ میکروگرم در دسی لیتر
آزمایش آهن خون در منزل با هومکا!
آزمایش آهن خون یکی از روشهای موثر در کنترل بیماریهای خونی بویژه کمبود و فقر آهن بشمار میرود. اگر میزان طبیعی آهن در زنان و مردان دچار نوسان شدید شود، آنمی و کم خونی رخ میدهد. برای اینکه از رنج نرمال آهن خون خود مطمئن شوید یا اینکه بیماری کم خونی خود را کنترل کنید، لازم است آزمایش آهن خون انجام دهید.
جهت انجام این آزمایش در منزل میتوانید از خدمات آزمایش در منزل هومکا استفاده کنید. این مجموعه علاوهبر تهران در کرج، شیراز، اصفهان، مشهد، تبریز، اهواز و رشت نیز فعالیت دارد. جهت ارتباط با هومکا و رزرو نوبت آزمایش در منزل میتوانید با شماره ۰۲۱۶۷۳۷۱ تماس بگیرید یا با مراجعه به وب سایت هومکا به نشانی www.homeca.ir، درخواست خدمات آزمایش در منزل خود را ثبت کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود.
